Prawie –30 °C w Polsce. A to i tak daleko od rekordu zimna

Tegoroczne mrozy, z których w wielu miejscach kraju minimalne temperatury schodzą nawet blisko –30 °C, robią wrażenie – ale w historii meteorologii Polski takie wartości nie są czymś wyjątkowym. Przyglądając się historycznym rekordom chłodu, widać, że przeciętne zimy bywają dziś „łagodniejsze” niż w przeszłości, ale ekstremalne spadki temperatur nadal mogą zaskoczyć nawet doświadczonych obserwatorów pogody.

Historyczne rekordy mrozu w Polsce

W połowie XX wieku zanotowano na ziemiach polskich temperatury, które dziś wyglądają jak z syberyjskich klimatów. Oficjalny rekord najniższej temperatury w kraju to –41 °C i padł on 11 stycznia 1940 r. w Siedlcach – w środku wyjątkowo surowej zimy. W warunkach ekstremalnego mrozu ludzie zamarzali w niedogrzanych domach, a nawet metalowe elementy mostów ulegały naprężeniom i pękały.

Jeszcze starsze przekazy historyczne mówią o analogicznie brutalnych zimach – jak w sezonie 1928/1929, kiedy według relacji w Tarnowie temperatura spadła do –43 °C, choć ten rekord nigdy nie został formalnie zatwierdzony.

„Prawie –30 °C” to dziś nie rekord

W ostatnich dniach stacje meteorologiczne w wielu częściach kraju zarejestrowały temperatury oscylujące wokół –25 °C do –30 °C, co na co dzień jest surowym zimowym doświadczeniem dla mieszkańców. Jednak w kontekście długoterminowych pomiarów te wartości nie zbliżają się nawet do najniższych historycznych odczytów.

To pokazuje, że choć współczesne fale mrozów bywają dotkliwe, ekstremalne chłody sprzed kilkudziesięciu lat nadal biją je na głowę pod względem intensywności.

Mrozowiska i „polski biegun zimna”

Nie wszystkie miejsca w Polsce doświadczają identycznych warunków – klimat i topografia odgrywają dużą rolę.

-Kotlina Orawsko‑Nowotarska, a szczególnie obszary takie jak Litworowy Kocioł w Tatrach, regularnie notują jedne z najniższych temperatur w kraju dzięki specyficznemu ukształtowaniu terenu, które sprzyja gromadzeniu się bardzo zimnego powietrza.

-Również Sudety i okolice Suwałk uznawane są za rejony „polskiego bieguna zimna” ze względu na częste epizody głębokiego mrozu.

Wyjątkowo niskie temperatury w ostatnim czasie robią wrażenie, jednak w kontekście historycznych rekordów Polski wciąż nie jest ekstremum. Pokazuje to jednak, że zima w Polsce potrafi zaskoczyć, a przy sprzyjających warunkach nawet dzisiejsze temperatury mogą powodować realne utrudnienia w życiu codziennym. Warto pamiętać o odpowiednim ubiorze, zabezpieczeniu domu i ostrożności na drogach – bo polska zima, choć zmienia się w czasie, nadal potrafi być naprawdę surowa.